Wanneer het niet goed gaat in de thuissituatie van een kind wordt in eerste instantie gezocht naar opvang binnen de eigen familie (familienetwerk) of kennissenkring (sociaal netwerk). Voor het kind betekent dit, dat het niet bij vreemden hoeft te gaan wonen. Culturele overeenkomsten tussen het eigen gezin en het pleeggezin zijn vaak groot. Geprobeerd wordt om bestaande contacten te laten blijven bestaan. Ook zal naar mogelijkheden gezocht worden om het kind in zijn eigen omgeving te laten wonen en naar school te laten gaan, waardoor de eventuele terugplaatsing makkelijker verloopt.
In principe is netwerkpleegzorg, net als alle andere vormen van pleegzorg, tijdelijk. Voor een lange of korte periode, vrijwillig of door de rechter opgelegd. Netwerkpleegouders volgen een individueel voorbereidingstraject. Vooral in allochtone milieus wordt opvang door familieleden beter geaccepteerd dan opvang door een onbekend - meestal autochtoon - pleeggezin. Binnen de netwerkpleegzorg worden grofweg twee hoofdgroepen onderscheiden. Beide vormen hebben een geheel eigen karakter.

Grootouders die voor hun kleinkind zorgen.

Wanneer grootouders het kind van hun zoon of dochter opnemen in hun eigen gezin, spreken we over grootouderpleegzorg. Nadat eerst de eigen kinderen groot zijn gebracht en de grootouders in een fase van hun leven beland zijn, waarin zij het rustiger aan kunnen doen, begint door omstandigheden de opvoedersrol weer van voren af aan. In een heel andere tijd dan toen hun eigen kinderen opgroeiden. Om grootouders beter te kunnen ondersteunen in de opvoeding van hun kleinkind, biedt het Centrum voor Pleeggezinnen een speciaal cursusonderdeel voor pleegopa’s en oma’s. Vraag bij het centrum voor pleeggezinnen naar de mogelijkheden.

Dit vraagt van pleegouders:
Van pleeggrootouders worden dezelfde vaardigheiden verwacht als van andere pleegouders. Pleeggrootouders voelen zich meestal helemaal geen pleegouders. Zij zijn al ouder en hebben ruime ervaring in het opvoeden van kinderen. Daarnaast kennen zij de achtergronden en het karakter van hun kleinkind als geen ander. Hierdoor kunnen lastige situaties ontstaan. Er is bijvoorbeeld een grotere kans dat zij als opvoeder andere beslissingen moeten nemen, dan ze zouden doen als grootouder. Ook kunnen bezoeken aan de ouder(s) van hun pleegkind beladen zijn vanwege de familieband. De ambulant hulpverlener kan hierbij ondersteuning bieden.

Pleegouders zorgen voor kind van bekende

Als een kind niet meer bij zijn eigen ouders kan opgroeien en een ander bekommert zich over dit kind, (een tante, juffrouw, buurvrouw of kennis) dan kan het zijn dat dit kind ook bij hem/haar gaat wonen. Deze bekende wordt dan pleegouder voor dit kind. Meestal onverwacht en onvoorbereid en soms zelfs zonder opvoedingservaring, maar met het hart op de juiste plaats, helpt hij/zij het kind van een bekende groot te worden.

Dit vraagt van pleegouders:
Van u, als netwerkpleegouder, worden dezelfde vaardigheiden verwacht als van elke ander pleegouder. U zult zich waarschijnlijk niet direct echt pleegouder voelen. U bent misschien pleegouder geworden zonder een echte keuze te hebben gehad. Een medewerker van het Centrum voor Pleeggezinnen, de Triangel doorloopt daarom met u een individueel traject waarbij uw eigen mogelijkheden en eventuele aandachtspunten worden benoemd. Toch kan het zijn dat het zorgen voor een kind van een bekende lastige situaties oplevert. Om in deze bijzondere situaties enig houvast te hebben biedt De Triangel een netwerk-ondersteuningscursus.